Begrijpelijke taal - fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie

Het onderzoeksprogramma Begrijpelijke taal - fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie heeft tot doel bestaande expertise op het gebied van effectieve communicatie, en de fundamenten die daaraan ten grondslag liggen, te bundelen en te vergroten en de relevante wetenschappelijke expertise beter beschikbaar te maken.

Een belangrijk doel van deze call is het tot stand brengen van publiek-private samenwerking - samenwerking tussen onderzoekers en maatschappelijke instellingen en bedrijven - om op die manier een gecoördineerde en effectieve aanpak van de begrijpelijkheidsproblematiek te realiseren.

In deze subsidieronde kan een financiële bijdrage aangevraagd worden voor projecten gericht op vijf centrale onderzoeksthema's.

• I. Tekst: wat is de invloed van inhoud, structuur, stijl en vormgeving op de begrijpelijkheid van papieren en digitale documenten?
• II. Lezers: op welke manier hebben voorkennis, opleiding, leesvaardigheid, geletterdheid, taalachtergrond, interesse, motivatie en leesdoel invloed op het begrijpen van teksten?
• III. Multimodaliteit: welke oplossingsmogelijkheden zijn er voor begrijpelijkheidsproblemen die ontstaan bij teksten in een multimodale context; welke extra mogelijkheden biedt diezelfde context om begrijpelijkheidsproblemen te bestrijden?
• IV. Effect: welke effecten heeft (gebrek aan) begrijpelijkheid voor attitudes van burgers, voor hun vertrouwen in maatschappelijke instellingen, de gezondheidszorg, de politiek, en de overheid, en voor hun gedrag?
• V. Bruikbaarheid: hoe kunnen we kennis opgedaan bij de beantwoording van de bovengenoemde onderzoeksvragen optimaal benutten en verspreiden in de samenleving, bijvoorbeeld in de vorm van adviezen en instrumenten?

Een nadere uitwerking van de thema's staat in de brochure, de call en in het programmadocument die alle te vinden zijn op de website www.nwo.nl/begrijpelijketaal.

Wie kan aanvragen

Aanvragen kunnen worden ingediend door senioronderzoekers, dat wil zeggen ervaren gepromoveerde onderzoekers met een aanstelling bij een Nederlandse onderzoeksinstelling. Het kan gaan om een vaste aanstelling, of om een tijdelijke aanstelling gedurende de looptijd van het aanvraagproces en het onderzoek. In de regeling Subsidieverlening NWO, art 2.1 en 2.2 staat aangegeven vanuit welke organisaties bij NWO een subsidieaanvraag kan worden ingediend. In principe zijn dat Nederlandse instellingen voor Wetenschappelijk Onderwijs en Onderzoek en/of onderzoekers van de door NWO erkende instituten. Aanvragers die niet verbonden zijn aan een door NWO erkende instelling, kunnen in samenwerking met universitaire senioronderzoekers een aanvraag indienen.

Een belangrijk doel van deze call is het tot stand brengen van publiek-private samenwerking om op die manier een gecoördineerde en effectieve aanpak van de begrijpelijkheidsproblematiek te realiseren. In alle projectvoorstellen moet sprake zijn van actieve inbreng van en serieuze samenwerking met één of meer maatschappelijke partners.

Wat kan aangevraagd worden

Subsidieaanvragen geven uitwerking aan de thema's van het onderzoeksprogramma Begrijpelijke Taal: Fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie. In deze subsidieronde zijn aanvragen mogelijk op de volgende vijf hoofdthema's: (1) Tekstkenmerken, (2) Lezerskenmerken, (3) Multimodaliteit, (4) Effect en (5) Bruikbaarheid. Een aanvraag kan betrekking hebben op één of meer van de thema's en/of toepassingssectoren (publieke sector, gezondheidssector (hiervoor gelden speciale regels; zie onder extra informatie), of begrijpelijke communicatie in de financiële, juridische of educatieve sector.

Projectsubsidies voor langlopend onderzoek

Voor langlopende onderzoeksvoorstellen met een maximum looptijd van 4 jaar - kan bij NWO maximaal € 250.000 worden aangevraagd. In projecten dienen minimaal twee (deeltijd) onderzoekers samen te werken. Ook dient er een gespecificeerde matching bijdrage te zijn van een of meer maatschappelijke partners. Voorstellen voor individuele (promotie)projecten kunnen niet ingediend worden. De omvang van projecten kan met medefinanciering worden uitgebreid.

Projectsubsidies voor kortlopend onderzoek

Voor kortlopend onderzoek kan bij NWO maximaal € 50.000 worden aangevraagd. Voor dit type aanvragen is een bijdrage van een maatschappelijke partner vereist die expliciet in de begroting opgenomen dient te worden. De omvang van deze bijdrage dient altijd tenminste 25% van het bij NWO aangevraagde bedrag te zijn (d.w.z. dat bij een aangevraagd bedrag van € 50.000 de begrote kosten tenminste € 62.500 moeten bedragen).

Wanneer kan aangevraagd worden

• Sluitingsdatum voor het indienen van aanvragen was 18 oktober 2011, 23.59 uur.

Aanvragen kunnen na de deadline niet meer worden verbeterd of aangevuld.

Extra Informatie

Projecten die betrekking hebben op gezondheidsbevordering ('preventie') dienen aan een aantal specifieke additionele voorwaarden te voldoen die ZonMw heeft gesteld: (1) het moet gaan om toegepast onderzoek, (2) dat erop gericht is maatregelen en interventies te ontwikkelen die gezondheidswinst opleveren, (3) dat betrekking heeft op preventie en (4) aanhaakt bij onderwerpen uit de volksgezondheidstoekomst-verkenning (http://www.zorggegevens.nl/kennisplatform/producten/vtv-2010). Bovendien wordt speciale aandacht gevraagd voor moeilijk bereikbare groepen, zoals laaggeletterden (lage SES) en allochtonen. Voor de preventiesector is het met name van belang dat producten van onderzoek bijdragen aan de zelfredzaamheid en weerbaarheid van burgers (patient empowerment). Andere medische sectoren zijn voor deze Call for Proposals uitgesloten. Een definitie en uitvoerige beschrijving van het thema preventie is te vinden in de documentatie bij deze call: Definitie van preventie.

Criteria

Aanvragen moeten passen binnen de doelstelling en definitie van het onderzoeksprogramma Begrijpelijke Taal: Fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie en uitwerking geven aan minstens één van de voor deze subsidieronde geselecteerde thema's.

De beoordelingscriteria voor aanvragen zijn:

I Relevantie

• Bijdrage van het project aan de doelstellingen van het onderzoeksprogramma.
• Het innovatieve karakter.
• Het maatschappelijke of wetenschappelijk belang.
• Verhouding tussen kosten en baten.
• Aandacht voor kennisoverdracht en implementatie van projectresultaten.

II Kwaliteit

• Doelstelling en vraag- of taakstelling.
• Plan van aanpak.
• Projectgroep.
• Haalbaarheid.

De beoordelingscriteria ad I en II tellen even zwaar. De volgende punten krijgen extra aandacht:

• mate waarin het voorstel een bijdrage vormt aan de doelstellingen van het onderzoeksprogramma Begrijpelijke Taal: Fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie en eventueel ook de mate waarin het voorstel bijdraagt aan gezondheidsbevordering;
• mate van participatie van maatschappelijke partners en de hoogte van de medefinanciering door (niet-)academische partners.

Een nadere uitwerking van en toelichting op de beoordelingscriteria is te vinden in de Call for Proposals.

Procedure

Voor de beoordeling van subsidieaanvragen stelt de stuurgroep een internationale wetenschappelijke beoordelingscommissie en een maatschappelijke raad in. Leden van deze commissies die, volgens de Gedragscode Belangenverstrengeling NWO, betrokken zijn bij een aanvraag, nemen niet deel aan de beoordeling van de betreffende aanvraag. Het programmabureau stelt de administratieve ontvankelijkheid van de aanvragen vast door te controleren of de aanvragen voldoen aan het gestelde format, waaronder de financiële kaderstelling. De inhoudelijke ontvankelijkheid wordt bepaald door de internationale beoordelingscommissie.

De beoordelingscommissie beoordeelt de aanvragen aan de hand van de beoordelingscriteria. Voor wat betreft de maatschappelijke relevantie wordt de commissie geadviseerd door de maatschappelijke raad. Het voorlopige oordeel van de beoordelingscommissie wordt toegezonden aan de indieners voor een weerwoord. Op basis van het gehele dossier bepaalt de beoordelingscommissie a) een definitief oordeel over de kwaliteit en de relevantie van de aanvragen en b) een prioriteitsvolgorde en stelt op basis daarvan een gemotiveerd advies aan de stuurgroep op.

De stuurgroep toetst de beoordelingsprocedure en stelt de definitieve beoordeling en prioritering van de aanvragen vast. De stuurgroep kan het advies aanpassen op grond van beleidsoverwegingen en op grond van de gestelde financiële kaders. Een nadere toelichting op de beoordelingsprocedure staat in de Call for Proposals.

Commissies

De stuurgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de gezamenlijke financiers van het programma. De stuurgroep is verantwoordelijk voor

• de algehele coördinatie van de ontwikkeling van het programma, vooral ten aanzien van de kennisuitwisseling;
• het instellen internationale wetenschappelijke beoordelingscommissie en de maatschappelijke raad;
• het nemen van het formele besluit over de toekenning van subsidieaanvragen.

Internationale wetenschappelijke Beoordelingscommissie en Maatschappelijke Raad

De beoordelingscommissie bestaat uit onafhankelijke experts die gezamenlijk het gebied bestrijken van Begrijpelijke Taal: Fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie. In de maatschappelijk raad zitten vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen en bedrijven. Beide worden voorgezeten door een technisch voorzitter.

Budget

2 miljoen euro

Financiers

NWO-gebieden Geesteswetenschappen (GW) en Maatschappij- en Gedragswetenschappen (MaGW), ZonMw

Contactpersonen

• Mw. drs. A. Dijkstra
  telefoon: +31 (0)70 344 07 36 / +31 (0)70 344 08 36, e-mail: a.dijkstra@nwo.nl
• Mw. drs. B. van der Pas
  telefoon: +31 (0)70 344 05 67, e-mail: b.vanderpas@nwo.nl