Startbijeenkomst Jeugd en gezin op donderdag 10 maart 2011 bij het Ministerie van VWS

2 mei 2011

Op donderdag 10 maart vond bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de startbijeenkomst plaats voor het NWO-NIHC onderzoeksprogramma Jeugd en gezin. De bijeenkomst stond in het teken van kennismaking en kennisuitwisseling tussen aio’s, postdocs, programma- en projectleiders en de betrokken financiers*.

* VWS, Ministerie van Veiligheid en Justitie, Stichting Kinderpostzegels Nederland, Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Seksualiteit (FWOS), het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) en samenwerkingspartner het Nederlands Jeugdinstituut (NJi)

In het openingswoord benadrukte Leon Wever, directeur van de Directie Jeugd van VWS, de waarde van de ontwikkeling van nieuwe kennis over jongeren en het belang van kennisontwikkeling en -deling voor het beleid. Welke bijdrage het programma Jeugd en gezin in dit opzicht gaat leveren, zag Professor Wim Meeus, voorzitter van het Programma, als belangrijkste insteek van deze dag.

Erik Jan de Wilde (Nederlands Jeugdinstituut) expliceerde dit belang van kennisoverdracht naar de maatschappij. ‘Valorisatie is zowel de verspreiding, als het toetsen van de meest innoverende methoden en praktijken.’

Belang Jeugd en gezin onderzoek voor Maatschappij
De impact van onderzoek op de praktijk en maatschappij staat centraal binnen de twee onderzoeksprojecten die Stichting Kinderpostzegels Nederland financiert. Zo lichtte Karin Matthijsse van Kinderpostzegels toe dat er binnen de projecten concrete samenwerking is tussen onderzoek en praktijk, zodat kennis en ervaring worden gekoppeld, ook bij de implementatie van de resultaten. Daarnaast is er aandacht voor participatie van kinderen en jongeren.

Irene van Bokhoven van de Vrije Universiteit van Amsterdam (VU) is een van de onderzoekers die door de Stichting Kinderpostzegels wordt gefinancierd. Zij wil in samenwerking met een gebruikersgroep (o.m. Bascule, William Schrikker Groep en JJI Teylingereind) een instrument gaan ontwikkelen dat de competenties en beperkingen van Sociale Informatie Verwerkingsprocessen (SIV) in kaart brengt bij jongeren tussen de 12 en 18 jaar met een licht verstandelijke beperking (LVB). Dit instrument kan worden gebruikt binnen de justitiële inrichtingen.

Het tweede onderzoek dat Kinderpostzegels financiert wordt uitgevoerd door Pinar Okur van het International Victimology Institute Tilburg (INTERVICT). In haar presentatie vertelde ze over haar onderzoek naar de rol van etniciteit bij seksueel misbruik onder Nederlandse en niet-Westerse jongeren in Nederland. De resultaten van dit onderzoek kunnen worden ingezet ter preventie van seksueel geweld tegen jongeren uit minderheidsgroepen en ten behoeve van hulpverlening aan slachtoffers en daders. Om deze vertaling van de resultaten naar de praktijk mogelijk te maken, is een valorisatiegroep opgericht waaraan vertegenwoordigers van kenniscentra en hulpverleningsorganisaties deelnemen (Pharos, Movisie, VSK, Rutgers WPF en De Waag).

Seksuele ontwikkeling bij de jeugd
Professor Manuela du Bois-Reymond, bestuurslid van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Seksualiteit (FWOS) en lid van de programmacommissie Jeugd en gezin benadrukte het belang van onderzoek naar de seksuele ontwikkeling bij de jeugd. FWOS is medefinancier van een programma met maar liefst vier projecten binnen het onderzoeksprogramma Jeugd en gezin.

Het programma wordt uitgevoerd onder leiding van Professor Maja Dekovic van de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich op jongens en meisjes van 11 en 17 jaar met verschillende etnische achtergronden en onderwijsniveaus. In de vier onderzoeksprojecten worden trajecten in relationele en seksuele ontwikkeling onderzocht met elk een specifiek contextueel element: 1) individuele eigenschappen, 2) de rol van ouders en leeftijdsgenoten, 3) media effecten, 4) seksuele scenario’s. De onderzoeksbevindingen zijn relevant voor beleid (om een gezonde seksuele ontwikkeling onder jongeren te stimuleren) en voor de klinische praktijk (om effectievere (preventieve) interventies te ontwikkelen in het domein van relaties en seksualiteit).

Crimineel gedrag bij de jeugd
Binnen het programma Jeugd en gezin wordt samengewerkt met het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Professor Gerben Bruinsma, directeur van het NSCR is leider van een onderzoeksprogramma waarvoor NSCR één van de twee aio’s financiert. Hij sprak over het onderzoek dat zij gaan uitvoeren naar de gezamenlijke invloed van individuele kenmerken, ouders, leeftijdsgenoten en woon- en leefomgeving op het criminele gedrag van adolescenten. In zijn presentatie benadrukte hij dat het unieke aan dit onderzoek de space-time-budget methode is om de (ruimtelijke) tijdsbesteding van adolescenten in kaart te brengen.

Kinderen en echtscheiding
Onderzoekster Sarah Westphal van de Universiteit Utrecht sprak over haar onderzoek waarin ze de invloed van de verblijfplaats van kinderen na een echtscheiding in kaart wil brengen met het oog op het welzijn van het kind. Specifiek wordt er gekeken naar de sociale gevolgen, de emotionele gevolgen, en de invloed op de gedragspatronen van het kind. Sinds maart 2009 is een nieuwe wet van kracht, waarbij kinderen het recht hebben op gelijke verzorging van beide ouders na echtscheiding. Met het onderzoek kan de realiteit over de wettelijke (co-ouderschap) en de dagelijkse kant van het welzijn van kinderen in kaart worden gebracht.

Empathie en ouder-kind conflicten
Caspar van Lissa van de Universiteit Utrecht doet onderzoek naar de invloed van empathie op conflictoplossing tussen ouders en adolescenten, en de rol van conflictgedrag op de empathische ontwikkeling van het kind. Ouders hebben een sterke invloed op de empathie van het kind, maar de processen die hierbij een rol spelen zijn onduidelijk. Het onderzoek kan toekomstige ouders in staat stellen om de empathische ontwikkeling van het kind positief te stimuleren.

Dagvoorzitter professor Meeus sloot de bijeenkomst af door de sprekers te bedanken voor hun enthousiaste bijdrage en wenste hen veel succes met hun onderzoek. Daarnaast bedankte hij de aanwezigen voor hun belangstelling. Er wordt uitgezien naar de resultaten die de onderzoeken zullen opleveren.